—  دکتر آذرخش مکری؛

با محوریت امید به آینده؛ توهم یا واقعیتی در پیش رو؟


منازعه‌ی بین موافقان و مخالفان آینده‌ی جوامع و جهان، از سال‌ها پیش شروع شده است و هنوز هم ادامه دارد. متفکرین بزرگی همچون Steven Pinker و کارآفرینان ممتازی همچون Bill Gates بر این عقیده هستند که اگر دنیای فعلی را با سال‌ها و قرن‌های گذشته مقایسه کنیم، واضحاً در میابیم که دنیای فعلی انسان‌ها، از نظر رشد، پیشرفت، رفاه و سایر شاخص‌های عینی با هیچ قرنی قابل مقایسه نیست؛ امید به زندگی انسان‌ها رو بهبود است، سرانه‌ی درآمد افزایش یافته است و بسیاری از معیارهای زندگی خوب و رفاه اجتماعی به وضوح بهبود یافته است.

در تضاد با این دیدگاه، متفکرینی همچون Malcolm Gladwell وضعیت فعلی جهان را به‌گونه ای ترسیم می‌کنند که گویی انسان در ابعاد مادی، معنوی و اخلاقی رو به قهقرا سیر می‌کند؛ جنگ و خونریزی از یک طرف، آمار بالای گرسنگان در برخی مناطق جهان و انحطاط اخلاقی جوامع سرمایه‌داری از طرف دیگر، این را به ذهن متبادر می‌کند که گویی مسیری که انسان‌ها برای توسعه در پیش گرفته‌اند، مسیری اشتباه بوده است.

اما به راستی، جواب این سوال چیست؟ آیا واقعاً آینده‌ی پیش روی انسان‌ها، آینده‌ای روشن‌تر از امروز است؟ یا انسان‌ها در سراشیبی سقوط قرار دارند؟ یکی از حوزه‌هایی که در برنامه‌ی آموزشی «بازتاب» بر آن تاکید بسیاری شده، حوزه‌ی مربوط به مهارت‌های رفتاری-شناختی است؛ مهارت‌هایی که کمک می‌کند انسان‌ها خود را بهتر بشناسند و با درک صحیح از آن، در جهت رشد فردی خود، آن‌ها را به کار بندند. پنجمین همایش «بازتاب» با عنوان «امید به آینده؛ توهم یا واقعیتی در پیش رو؟» به این بحث مهم می‌پردازد که تصور ما از حال و آینده‌ی جهان چه‌طور شکل می‌گیرد و چه دیدگاه‌هایی نسبت به آینده‌ی جامعه‌ی خودمان در پیش رو داریم.

زمان — ٢ اردیبهشت‌ماه ، ساعت ۱۵:۰۰
مکان — تالار ابن‌سینا(مشاهده روی نقشه)
00

روز


00

ساعت


00

دقیقه


00

ثانیه


 

پنجمین رویداد «بازتاب» برگزار شد.

سلسله‌ رویدادهای «بازتاب» با هدف تقویت مهارت‌های رفتاری-شناختی و با ارائه‌ی دکتر آذرخش مکری، روان‌پزشک و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، به صورت ماهانه و در دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار می‌شود.

پنجمین همایش از این سلسله رویدادها با محوریت «امید به آینده؛ توهم یا واقعیتی در پیش رو»، روز دوشنبه دوم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷ در تالار ابن سینای دانشکده‌ی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، برگزار شد.

در این همایش دکتر مکری در بخش اول به سخنرانی پرداخته و در بخش نهایی، پرسش‌های مخاطبان را پاسخ دادند.

دکتر مکری در ابتدای سخنرانی خود، با ارائه‌ی آمارهایی از مطالعات مختلفی که در جهان انجام شده است، به بررسی روند‌های ایجاد شده در مقوله‌های مختلف مثل امید به زندگی و سلامت، خشونت و پرخاشگری، وفور و کثرت امکانات رفاهی و البته نابرابری و ناعدالتی پرداختند. در همین زمینه، ایشان اشاره کردند که امید به زندگی انسان‌ها در طی سال‌های قبل، از سال ۱۷۶۰ تا حدود سال ۱۹۰۰ تغییر چندانی نکرده بود و امید به زندگی بدو تولد در آن سال‌ها برای هر انسان حدود ۳۰ سال بود؛ با پیشرفت‌های رخ‌داده در سلامت عمومی و بهداشت فردی، این عدد از سال ۱۹۰۰ رو به افزایش یافت تا جایی که در سال ۱۹۶۰ به حدود ۵۵ سال در کل دنیا و در سال ۲۰۰۰ به حدود ۷۰ سال رسید. ایشان همچنان اشاره کردند که این آمار امیدبخش، در سایر بخش‌های سلامت مثل مرگ و میر فرزندان کمتر از ۵ سال هم نمود دارد.

در ادامه، دکتر آذرخش مکری با اشاره به آمارهایی که از خشونت و پرخاشگری در سطح جهانی به ثبت رسیده است، این موضوع را عنوان کردند که حتی با ظهور داعش و گسترش جنگ در سال‌های اخیر، به نظر می‌رسد که آمار تجاوز، مرگ توسط هم‌نوع، اعدام و خشونت بین‌فردی به طرز معناداری نسبت به قرن هجدهم و نوزدهم کاهش پیدا کرده است.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در ادامه به بررسی آمارهای مربوط به ثروت و وفور نعمت در سطح جهان پرداختند و اشاره کردند که از ابتدای تاریخ بشریت تا حدود سال ۱۹۰۰ به نظر می‌رسد که خلق ثروتی در جهان صورت نگرفته باشد و مجموع ثروت بشریت در طی این سال‌ها، ثابت بوده باشد. اما از سال ۱۹۰۰ به سرعت ثروت در دنیا در حال افزایش است و در این بین، آمار کشورهایی مثل چین بسیار قابل توجه است که توانسته است در بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۸ بیش از ۱۰ برابر شده است و این موضوع، به‌طرز عجیبی با امید به آینده در جامعه‌ی چینی‌ها ارتباط دارد.

دکتر آذرخش مکری، در ادامه به پاسخ این سوال پرداختند که با وجود افزایش سلامتی و وفور نعمت، چرا برخی افراد نسبت به وضعیت زندگی خود رضایت دارند و برخی دیگر، خیر. ایشان با ذکر مثالی به توضیح «فیل میلانوویچ» پرداختند و اشاره نمودند که میلانوویچ که برنده‌ی جایزه‌ی نوبل اقتصاد بوده است، ذکر می‌کند که در سطح جهانی، حدود ۸۰ درصد افراد، مثل چینی‌ها، هندی‌ها و صنعتگران کشورهای توسعه‌یافته درآمدشان در طی سال‌های گذشته افزایش یافته است و از این رو، امیدشان نسبت به آینده و احساس خوشبختی ایشان، افزایش یافته است. در کنار آن اما، حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد افراد که شامل تکنوکرات‌ها در کشورهای درحال توسعه، معلمین و مهندسین و پزشکان در این کشورها هستند و عمده‌ی افرادی که در کشور ما در حال زندگی هستند نیز در این گروه می‌باشند، چون سطح درآمد و رفاهشان به نسبت سال‌های قبل، افزایش پیدا نکرده است، نارضایتی از زندگی برایشان ایجاد شده و نسبت به آینده با تردید نگاه می‌کنند.

بخش انتهایی رویداد، به طرح، بررسی و پاسخ به پرسش‌های شرکت‌کنندگان اختصاص یافت. شایان ذکر است که همایش بعدی «بازتاب» در تاریخ ۱۴ اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۸ با آموزش «مهارت‌های عالی تفکر» برگزار خواهد گردید.